Najczęściej zadawane pytania (227) Ortografia (590) Interpunkcja (198) Wymowa (69) Znaczenie (264) Etymologia (305) Historia języka (26) Składnia (336) Słowotwórstwo (139) Odmiana (333) Frazeologia (133) Poprawność komunikacyjna (190) Nazwy własne (436) Wyrazy obce (90) Grzeczność językowa (40) Różne (164) Wszystkie tematy (3313)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Różne2011-01-09
Mam pytanie związane z trybami czasownika. Czy w trybie przypuszczającym i rozkazującym da się określić aspekt i czas czasownika? Np. pij – tryb rozkazujący, a aspekt niedokonany (istnieje forma wypij) i robiłby (istnieje forma zrobiłby).
Przyjmuje się, że aspekt jest czasownikowy przypisany, tzn. czasownik przez aspekt się nie odmienia, tylko po prostu go ma (pij i wypij to w związku z tym dwa różne czasowniki o różnych wartościach kategorii aspektu). I właściwie zawsze da się określić aspekt czasownika, przy czym będzie on taki sam we wszystkich jego trybach, rodzajach, osobach i liczbach, a więc w całej jego odmianie.
Co do kategorii czasu, to nie opisujemy jej tylko w trybie rozkazującym. W trybie przypuszczającym wyznaczamy ją natomiast nieco inaczej niż w trybie orzekającym. Mówimy bowiem o tzw. formach nieprzeszłych trybu warunkowego (np. wypiłbym lub bym wypił; piłabym lub bym piła oraz formach przeszłych tegoż (np. byłbym wypił, byłabym piła).
Więcej na ten temat można znaleźć np. w: M. Bańko, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa 2004.
Katarzyna Mazur
Odmiana2011-01-09
Mam pytanie, czy w wyrażeniu na podstawie faktury pro formy poprawna jest odmieniona forma pro forma.
Nie, i już wyjaśniam, dlaczego nie. Pro forma to wyrażenie przyimkowe, a w takich konstrukcjach przyimek rządzi przypadkiem drugiego wyrazu, tzn. wymaga go zawsze w tej samej postaci fleksyjnej, niezależnie od tego, w jaką relację całe to wyrażenie wchodzi. Łaciński przyimek pro zawsze łączy się składniowo z wyrazem w ablatiwie, no i właśnie w tym przypadku występuje w omawianym połączeniu także łaciński rzeczownik I deklinacji forma, -ae.
Tymczasem nieakceptowalne w myśl reguł językowym przywołane w pytaniu połączenie *pro formy mogło powstać na drodze:
1. nieuprawnionego uzgodnieniem przypadka wyrazu forma z przypadkiem niewchodzącego z nim przecież w żaden związek składniowy słowa faktura i przy okazji nieuzasadnionego nadania wyrazowi łacińskiemu (odmienianemu według łacińskiego wzorca) polskiej końcówki
albo
2. niezgodnego z regułami translatorskimi przeniesienia wymagania składniowego polskiego odpowiednika (por. przyimek dla łączący się z rzeczownikiem w dopełniaczu) na wymagania zachowanego w tekście oryginalnego przyimka pro, wymagającego po sobie rzeczownika w ablatiwie; w efekcie otrzymaliśmy *pro + dopełniacz.
Katarzyna Mazur
Interpunkcja2011-01-09
Nie mogę poradzić sobie z wstawieniem przecinka, choć zdanie wydaje się banalne. Bardzo proszę o podpowiedź. Kupiłam nową zieloną bluzkę. Zostawiłabym zdanie bez przecinka, ale mam wątpliwości.
Niestety nie jestem w stanie zupełnie jednoznacznie stwierdzić, czy przecinek powinien pojawić się w powyższym zdaniu między dwiema przydawkami, czy też nie, ponieważ nie znam intencji komunikatu. Ale zawsze w takich sytuacjach proponuję pytającym, by sami przeprowadzili prosty test. Jeśli bez zmiany znaczenia zdania dałoby się wstawić pomiędzy kłopotliwe przydawki zwrot a ponadto lub a do tego, powinniśmy je w zdaniu wyjściowym rozdzielić przecinkiem. Jeżeli zaś takiego zwrotu bez wypaczania sensu wypowiedzenia nie da się wprowadzić, z przecinka trzeba zrezygnować.
Spróbujmy przeanalizować parę sytuacji, w których zacytowane zdanie mogłoby być wypowiedziane. Załóżmy, że jego autorka miała do wyboru dwie bluzki w kolorze zielonym, z tym że jedna z nich była nowa, a druga używana, i ostatecznie kupiła tę pierwszą, a teraz chce o tym wszystkim kogoś poinformować. Nie stwierdzi wówczas *Kupiłam nową, a ponadto zieloną bluzkę – przymiotnik nowa ma się bowiem odnosić do całego wyrażenia zielona bluzka, nie tylko do bluzki. Będzie mogła natomiast powiedzieć jednym tchem Kupiłam nową zieloną bluzkę. Podobnie wyrazi się, by zaznaczyć, że kupiła kolejną już w kolorze zielonym bluzkę (pięć innych w niemal identycznym odcieniu, choć może innym fasonie leży w jej szafie). Ale gdyby nasza bohaterka miała zamiar swoim komunikatem zdenerwować męża, który nienawidzi zielonego koloru czegokolwiek, i – a to już poważniejsza sprawa – ma dość kupowania przez żonę nowych bluzek (bo one, we wszystkich kolorach, z szaf się wręcz wysypują), mogłaby użyć zdania Kupiłam nową, a ponadto zieloną bluzkę lub Kupiłam nową, zieloną bluzkę.
Przypuszczam jednak, że autorce przywołanego w pytaniu zdania chodziło po prostu tylko o podzielenie się radością z nowego zakupu – zielonej bluzki, a wtedy, tak jak Pani zasugerowała, należałoby w zapisie to zdanie zostawić bez przecinka, co zresztą nasz test potwierdza.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2011-01-09
Mam tekst po polsku z zakresu biologii, tłumaczenie z angielskiego, w którym jest dużo nazw własnych. W większości są one zostawione w oryginale. Czy z punktu widzenia poprawności jest to w porządku, czy trzeba starać się odszukać polskie odpowiedniki?
Wszystko zależy od tego, do czego odnoszą się owe nazwy własne. Jeśli są to imiona lub nazwiska obce, mogą być zostawione w oryginalnej pisowni, nawet jeśli mają one swoje powszechnie znane polskie odpowiedniki; niezależnie od decyzji, trzeba się oczywiście postarać włączyć je do polskich wzorców deklinacyjnych; nie należy też spolszczać tylko jednego członu, gdy da się to zrobić z dwoma (a więc poprawnie jest George Washington lub Jerzy Waszyngton, ale nie: *Jerzy Washington ani: *George Waszyngton).
Gdyby natomiast chodziło o nazwy geograficzne, powinny one być zapisywane w wersji spolszczonej, jeśli tylko taka jest (por. reguła 260 zasad pisowni polskiej). Można jednak zostawić nazwę miasta mającą polski wariant w brzmieniu oryginalnym w przypisie bibliograficznym jako oznaczenie miejsca wydania tekstu nieprzetłumaczonego na język polski (np. Gask, L.: A Short Introduction to Psychiatry. London: SAGE Publications Ltd., 2004). Nazwy instytucji i organizacji ogólnie znanych podaje się raczej w wersji polskojęzycznej. Ale gdyby się okazało, że jest to nazwa wcześniej nieoddawana w języku polskim, najlepiej byłoby przywołać ją w wersji oryginalnej i podać w nawiasie zaproponowane tłumaczenie.
Katarzyna Mazur
Różne2011-01-09
Moja wątpliwość dotyczy skrótu słowa następny. Autorzy w przypisach bibliograficznych stosują rozróżnienie na: ‘strona następna’ (lp.) – n. oraz ‘następne strony’ (lm.) – nn. Czy użycie skrótu n. jest poprawne, jeśli w słownikach ma on inne znaczenie (‘nad’)? Jeśli jednak zapiszę s. 123 nn. to nie wiadomo, czy chodzi tylko o jedną stronę, czy więcej.
Niestety rozróżnienie, o którym Pani pisze, stosowane nierzadko w różnych wydawnictwach, nie jest warte zalecania. Skrót nn. nie został bowiem utworzony w sposób analogiczny do przykładów ss. ‘strony’ czy pp. ‘panowie’, które mają swoje warianty niepodwojone dla liczby pojedynczej: s. – ‘strona’ oraz p. – ‘pan’. Podwójne n, a więc nn., bierze się tu z dwóch liter n, występujących zarówno w wyrazie następny, jak i w słowie następne.
A jeśli chodzi o samo odczytywanie skrótu, warto przyjąć w publikacji zasadę, że jeśli skrót nn. miałby oznaczać ‘następny/-a strona’, będzie się z niego rezygnować i podawać też numer tej drugiej strony. Sugerowałabym zatem zamiast: ss. 125 nn. napisać: ss. 125–126, a skrótu nn. używać jedynie jako ekwiwalentu wyrażeń następni lub następne (w l. mn.) Informację, jak należy odczytywać w całej pracy owo nn., można podać w wykazie skrótów.
Katarzyna Mazur
Składnia2011-01-09
Mam problem z tym, czy dzieci i młodzież szli, czy szły.
Też mam stale z tym połączeniem problem i tak nie do końca wiem, jak postępować. Argumenty Mirosława Bańki, który chciałby łączyć podmiot zbiorowy dzieci i młodzież z orzeczeniem męskoosobowym, a w konsekwencji także przydawką przymiotną w rodzaju męskoosobowym (w przykładzie z pytania byłoby to (nasi) dzieci młodzież szli; bo: nasi mężczyźni szli), nie za bardzo do mnie przemawiają – zdaniem tego językoznawcy każdorazowo, jeśli człony podmiotu mają różny swój własny rodzaj gramatyczny, ale jednocześnie wszystkie odniesienie osobowe, należy zastosować dla nich razem męskoosobowy rodzaj orzeczenia (odsyłam tu).
Tyle Bańko. Ja natomiast bardziej skłaniałabym się ku stanowisku Hanny Jadackiej. W podręczniku akademickim Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia (PWN, Warszawa 2006, s. 140) autorka uznaje za poprawne takie zdanie: Dzieci i młodzież, które co drugi dzień odwiedzają Commonwealth Stadion, na próbach też nie chcą zdradzić, co takiego fascynującego przygotowano. Oczywiście nie mamy tu rzecz jasna orzeczenia w czasie przeszłym, dzięki czemu można by już na podstawie samej jego formy określić rodzaj. Ale mamy za to niemęskoosobowy zaimek które i w związku z tym musimy przyjąć, że i orzeczeniu taki rodzaj należałoby przypisać.
Problem ustalania rodzaju orzeczenia przy tzw. nietypowym podmiocie należy do jednych z najtrudniejszych zagadnień składni. Pozostaje nam żywić nadzieję, że kiedyś w końcu doczekamy się jednego, wspólnego stanowiska językoznawców w tej sprawie.
Katarzyna Mazur
Poprawność komunikacyjna2011-01-09
Od dawna spieram się z koleżanką na temat wypowiedzi pewnego zdania. Otóż ja mówię np.: Dawno nie jadłem tego dania, a ona mówi: Dawno jadłam to danie – w sensie, że dużo czasu minęło, jak go jadła. Kto z nas ma rację? :)
Oboje Państwo zbudowali zdania poprawne, z tym że użyli w nich polisemicznego przysłówka dawno w jego różnych znaczeniach, notowanych zresztą przez słowniki języka polskiego (por. np. USJP pod red. S. Dubisza) – Pan posłużył się nim dla oddania sensu ‘od dłuższego czasu’, a Pańska koleżanka zastąpiła tym słowem wyrażenie w odległej przeszłości.
Katarzyna Mazur
Różne2011-01-09
Chciałem zapytać o właściwą formę czasownika braknąć w formie niedokonanej, trzeciej osoby liczby pojedynczej, czasu przeszłego. Jakie zastosowanie ma tutaj kwestia czasownika defektywnego?
Niedokonany czasownik braknąć w czasie przeszłym przyjmuje tylko dwie możliwe formy: a) brakło w trybie orzekającym i b) byłoby brakło w trybie przypuszczającym. Nie odmienia się on przez osoby, liczby ani przez rodzaje i właśnie z tego powodu mówi się o nim, że ma defektywny paradygmat (wzorzec) odmiany. Czasowniki takie jak braknąć nazywa się czasownikami niewłaściwymi, a ich cechą charakterystyczną jest m.in. to, iż nie łączą się one z podmiotem w mianowniku. Odpowiednikiem aspektowym omawianej formy jest dokonany, również niewłaściwy czasownik zabraknąć.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2011-01-09
Czy nazwiska z zakończeniem -y w rodzaju męskim odmieniają się w rodzaju żeńskim z zakończeniem -a? Przykładowo, jak będzie brzmiało nazwisko Biały z mężczyzny u kobiety? Spotkałam się z opinią, że odmiana nazwiska z końcówką -y jest niepoprawna, co mnie zastanawia. W mojej rodzinie, od wielu pokoleń nazwiska u kobiet zapisuje się Biała. Jednak u dalszych krewnych kobiety nazywają się Biały. Skąd więc wynika taka rozbieżność?
Obie wersje nazwiska żeńskiego są poprawne, ale różnią się właśnie odmianą. Jeśli zdecydujemy się nosić nazwisko tego typu zakończone na -y, wtedy nie podlega ono odmianie: pani Chudy, z panią Chudy itp. Przy zakończeniu -a konieczna jest odmiana: p. Chuda, o p. Chudej. Wyraźnie widać, że chodzi o odróżnienie formy nazwiska od form wyrazów pospolitych tak samo brzmiących.
Aldona Skudrzyk
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2011-01-09
Czy nazwisko pochodzenia czeskiego Holek odmienia się, czy raczej nie? Właściciel obraził się, gdy je odmieniłam, wypisując dokument. Odmieniłam w dopełniaczu: dla pana Holka.
Nazwiska w języku polskim odmieniamy, ale jednocześnie nosiciel nazwiska ma prawo do jego formy wedle własnego upodobania. Dziś wyraźna jest tendencja do nieodmienności – trzeba to uszanować, że właściciel nazwiska nie życzy sobie jego odmiany. Gramatycznie nie popełniła Pani błędu i odmieniła poprawnie.
Aldona Skudrzyk
Różne2011-01-09
Prosiłbym o przesłanie interpretacji dotyczącej poniższej treści:
Trwałe korzyści gospodarcze powstaną, gdy proponowany przez wnioskodawcę sposób finansowania i realizacji operacji nie spowoduje utraty płynności finansowej tego wnioskodawcy w okresie 3 lat, licząc od roku, w którym wniosek o dofinansowanie został zaakceptowany, oraz przyczyni się do wzrostu dochodów beneficjenta lub wzrostu opłacalności prowadzenia działalności, której dotyczy planowana operacja.
Jeśli wniosek o dofinansowanie został zaakceptowany w listopadzie 2010 r., to które kolejne 3 lata należy przyjąć do oceny trwałych korzyści gospodarczych? 2010, 2011, 2012 czy też – licząc od roku zaakceptowania w listopadzie 2010 – będą to lata 2011, 2012, 2013?
Precyzyjnie tekst to formułuje tak, że należy za początek roku liczyć datę (dzienną i miesięczną) podpisania dokumentu. Tak więc pierwszy rok mija w listopadzie 2011, drugi w listopadzie 2012, a trzeci w listopadzie 2013.
Aldona Skudrzyk
Etymologia2011-01-09
Czy znane jest Państwu słowo zardzik? Moja znajoma twierdzi, że w jej rodzinie używa/używało się takiego słowa w znaczeniu ‘kokardka’, np. w zwrocie wiązać sznurówki na zardzik. Niestety nie wiem, z których stron Polski pochodzi rodzina znajomej, a być może pomogłoby to w odpowiedzi.
Szukając informacji o tym słowie w internecie, dowiedziałem się, że w języku ormiańskim istnieje słowo zard, które znaczy ‘ozdoba, dekoracja, ornament’. Czy według Państwa jest możliwe, żeby słowo zardzik mogło być zdrobnieniem ormiańskiego słowa, które trafiło do jakiejś gwary polskiej? Jeśli tak, to w której gwarze (czy dialekcie) może ono najprawdopodobniej występować?
Wyjaśnienia Pana brzmią prawdopodobnie i wiarygodnie. W pracowni słowników gwarowych PAN w Krakowie jest niezwykle bogaty zbiór materiałów gwarowych, tam niewątpliwie można zdobyć pełną dokumentację wyrazu.
Aldona Skudrzyk
Interpunkcja2010-12-27
Moje pytanie dotyczy poprawności przy stawianiu kropki przy liczebnikach porządkowych w pracach naukowych.
Czy po liczebnikach porządkowych, które odwołują się do numerowania rozdziałów stawiamy kropkę? Np. to zagadnienie opisywane jest w rozdziale 7. niniejszej pracy.
A w jaki sposób powinien być zapisany liczebnik w tytule rozdziału lub podrozdziału. Czy też z kropką jako porządkowy? Rozdział 7 czy Rozdział 7.?
Czy w tytule rozdziałów też stawiamy kropki?
Przyjęło się, że po zapisanych cyframi arabskimi liczebnikach porządkowych, które oznaczają numer rozdziału, a także numer tomu czy strony w jakiejś publikacji (niekoniecznie naukowej), kropkę pomijamy. Napiszemy więc np.: Znajdziesz tę informację w tomie 1 „Potopu” w 3 rozdziale na 30 stronie.
Trzeba jednak pamiętać, że opuszczenie kropki po wyrażonych cyframi liczebnikach odnoszących się nawet do słów takich jak strona czy rozdział jest możliwe tylko wtedy, gdy z samej treści zdania jasno wynika, iż chodzi w nim o liczebnik porządkowy, a nie o główny. Proszę bowiem spojrzeć na następujący przykład: Przeczytałam wczoraj 1 tom „Ogniem i mieczem”. Kontekst nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy 1 zastępuje słowo jeden, czy pierwszy, a zatem o interpretacji symbolu liczbowego przesądzać będzie tylko brak lub obecność kropki. W związku z tym gdyby w wypowiedzeniu chodziło o tom pierwszy, zapis winien być następujący: Przeczytałam wczoraj 1. tom „Ogniem i mieczem”.
Pyta Pani też o interpunkcję w tytułach rozdziałów. Otóż po tytule rozdziału (także podrozdziału), który zaczyna się wielką literą, można postawić kropkę, choć nie jest to konieczne. Zawsze jednak trzeba zrezygnować z tego znaku interpunkcyjnego, gdy wszystkie litery tytułu to wersaliki.
Katarzyna Mazur
Znaczenie2010-12-12
Zastanawiam się nad użyciem wyrazów: przyswoić; przyswajać. Czy mają one takie samo znaczenie? Co do rzeczownika, w słowniku ortograficznym znalazłam tylko: przyswojenie, nie przyswajanie. Czy w związku z tym zdanie o treści: (Ktoś) oferuje wsparcie w przyswojeniu wiadomości i rozwijaniu umiejętności z zakresu (...) jest poprawne? Być może, użycie konstrukcji: (Ktoś) oferuje wsparcie w poszerzaniu wiedzy i rozwijaniu wiadomości z zakresu (...) byłoby bardziej odpowiednie?
Wyrazy te to jeden czasownik, jednak w różnych aspektach. Przyswoić to czasownik dokonany, czyli mówiący o czynności zakończonej. Z kolei przyswajać to czasownik niedokonany, który mówi o czynności trwającej lub powtarzającej się. Różnią się zatem znaczeniem. Jeśli chodzi o przytoczone przez Panią zdanie: Ktoś oferuje pomoc w przyswojeniu wiadomości z jakiegoś zakresu – to tak zbudowane zdanie nie zawiera w sobie błędu. Co ciekawe, drugie proponowane przez Panią zdanie, choć oczywiście jest zbudowane poprawnie, kryje w sobie ten aspekt niedokonany: poszerzanie i rozwijanie (w przeciwieństwie do poszerzenia i rozwinięcia) sugerują jakiś stały, dłuższy proces. Jeżeli jedno z tych zdań miałoby pojawić się np. w reklamie, sugeruję użycie pierwszego, gdzie użyte czasowniki dają odbiorcy wrażenie pewności efektu jego starań.
Ewelina Pałka
Znaczenie2010-12-12
Uprzejmie proszę o udzielenie możliwie jednoznacznej odpowiedzi: czy osoba, która ukończyła wydział prawa i administracji uczelni wyższej, może posługiwać się w określeniu własnej profesji tytułem prawnika?
Słowniki języka polskiego notują wyraz prawnik w znaczeniu ‘osoba wykształcona w zakresie prawa, udzielająca porad prawnych i reprezentująca ludzi w sądzie’(Inny słownik języka polskiego, red. A. Bańko, PWN) lub ‘osoba mająca wykształcenie prawnicze, specjalista w dziedzinie praw’ (Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz. PWN). Zgodnie z definicjami słownikowymi wydaje się, że osoba, która ukończyła wydział prawa i administracji uczelni wyższej, może posługiwać się w określeniu własnej profesji tytułem prawnika. Proszę jednak pamiętać, że prawnik to nie zawód. Osoba, która ukończyła studia wyższe w wymienionym zakresie może uzyskać zawód adwokata lub radcy prawnego, jeśli dodatkowo odbędzie aplikację adwokacką i złoży państwowy egzamin adwokacki. Analogicznie, jeśli chodzi o radcę prawnego (Encyklopedia prawa, red. U. Kalina-Prasznic. Warszawa 2007).
Kinga Knapik
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2010-12-12
Bardzo proszę o odpowiedź na pytanie: czy można stosować zapis Przyjazny Pokój Przesłuchań? Chodzi mi oczywiście o zastosowanie wielkich liter. Te miejsca, czyli pokoje przesłuchań dla dzieci, to swego rodzaju instytucja, którą stworzyła Fundacja „Dzieci Niczyje”. Takie miejsce musi mieć określoną infrastrukturę, miejsce to prowadzi wyznaczona do tego organizacja, Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z fundacją nadaje Certyfikat Przyjazny Pokój Przesłuchań Dzieci. Nie jest to więc JAKIEŚ przyjazne miejsce do przesłuchiwania dzieci, ale niejako instytucja. Przykładowo: Podstawowe warunki, które muszą spełnić instytucje i placówki, by prowadzone przez nie pokoje przesłuchań uznane były za Przyjazny Pokój Przesłuchań Dzieci, to odpowiedni, przyjazny dziecku lokal dostosowany do potrzeb wymiaru sprawiedliwości oraz zapewnienie dziecku i jego opiekunom wsparcia i informacji o pomocy psychologicznej, medycznej i prawnej. To zdanie obrazuje doskonale, dlaczego optuję za wielkimi literami.
Zgadzam się z argumentacją przemawiającą za pisownią wielkimi literami, zwłaszcza w kontekście certyfikacji takiej instytucji.
Aldona Skudrzyk
Różne2010-12-12
Bardzo ciekawi mnie, który język europejski miał największy wpływ na język polski. Z którego języka przejęliśmy najwięcej zapożyczeń?
W dziejach języka polskiego, podobnie jak innych języków europejskich, najważniejsze były wpływy łaciny. Wiązało się to z religijnym i kulturowym oddziaływaniem chrześcijaństwa, a także całej łacińskiej cywilizacji europejskiej w okresie od średniowiecza aż do oświecenia.
Wpływy łacińskie w języku polskim zaznaczają się przede wszystkim w słownictwie oraz w pewnych zjawiskach słowotwórczych i składniowych. Pierwsze wyrazy zostały przyswojone z łaciny już w X wieku wraz z przyjęciem chrześcijaństwa (np. msza, biskup, ofiara). W okresie średniowiecza wpływy łacińskie obejmowały wiele dziedzin życia, takich jak szkolnictwo (np. szkoła, bakałarz, atrament), ustawodawstwo i sądownictwo (statut, rejestr, data) oraz leksemy opisujące realia biblijne i cudzoziemskie (np. balsam, manna, cebula, cysterna, kapusta, korona, lawenda).
Najsilniejsze, obejmujące wszystkie praktycznie dziedziny życia, było oddziaływanie łaciny w okresie XVI–XVIII wieku. W tym czasie weszły do polszczyzny tysiące wyrazów łacińskich, z których większość zachowała się do dzisiaj (np. architekt, kolor, recepta, pretekst, edukacja, dysponować, apelować), a część wyszła z użycia.
W XIX wieku wpływy łaciny ograniczały się już raczej do terminologii naukowej i technicznej.
Mirosława Siuciak
Słowotwórstwo2010-12-10
Mam problem z określeniem mieszkańca miejscowości Targowa Górka. Poprawnie powinno napisać się Targowogórzanin czy Targowogórczanin?
Mieszkaniec Targowej Górki płci męskiej to targowogórczanin, a płci żeńskiej – targowogórczanka. Przymiotnik utworzony od tej nazwy miejscowej brzmi: targowogórecki (por. Słownik nazw miejscowości i mieszkańców z odmianą i poradami językowymi. Red. nauk. Marek Łaziński. Warszawa 2007). Nazwy mieszkańców miast, osiedli oraz wsi piszemy małą literą, np. warszawianka, paryżanin, wrocławianin, żoliborzanin.
Joanna Przyklenk
Różne2010-12-10
Czy słowo rokrocznie jest w dalszym ciągu powszechnie używane w jezyku polskim?
Nie wiem, co Pytająca miała na myśli, posługując się określeniem powszechnie, więc ów fakt powszechności trudno mi określić, ale słowo rokrocznie jest notowane przez słowniki współczesnego języka polskiego w znaczeniu ‘każdego roku’ i jest znane użytkownikom polszczyzny.
Joanna Przyklenk
Składnia2010-12-10
Która forma jest poprawna: Posiadamy szeroki wybór odzieży, którą można używać... czy: Posiadamy szeroki wybór odzieży, której można używać...?
Poprawne jest drugie ze zdań, czasownik używać wymaga bowiem uzupełnienia w dopełniaczu, a nie w bierniku, zatem mówimy, że ktoś używa czegoś (a nie *coś), więc: można używać odzieży (której), ale nie: można używać *odzież (którą).
Joanna Przyklenk

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166