Najczęściej zadawane pytania (225) Ortografia (582) Interpunkcja (191) Wymowa (69) Znaczenie (260) Etymologia (302) Historia języka (24) Składnia (333) Słowotwórstwo (135) Odmiana (328) Frazeologia (131) Poprawność komunikacyjna (189) Nazwy własne (429) Wyrazy obce (89) Grzeczność językowa (40) Różne (162) Wszystkie tematy (3264)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Ortografia2012-01-24
Mam pytanie odnośnie do pisowni słowa wyspy, gdy mam na myśli Wyspy Brytyjskie. Czy taką niepełną nazwę miejscową należy zapisywać wielką czy małą literą? Dla pełnej jasności poniżej pozwalam sobie przytoczyć frapujące mnie przykłady:
1) Polscy lekarze na Wyspach są postrzegani jako wysoko wykwalifikowani specjaliści.
2) Nie łososie, które są największym skarbem wyspy na północno-zachodnim krańcu Europy, ciągną mnie na drugi koniec Starego Kontynentu, a możliwość łowienia pstrągów w pięknych, kredowych jeziorach.
Czy zapis wyspy wielką literą w pierwszym zdaniu jest poprawny, ponieważ pochodzi od Wysp Brytyjskich? W drugim zdaniu skłaniam się ku małej literze, ponieważ tam odbieram to słowo jako pojęcie geograficzne. Uprzejmie proszę o rozwianie moich wątpliwości.
Intuicja Pana nie myli - jest dokładnie tak, jak Pan napisał. Można traktować Wyspy w pierwszym zdaniu jako część nazwy geograficznej Wyspy Brytyjskie, ale też jako pełną nazwę funkcjonującą zamiennie z nazwą Wielka Brytania (zob. tu). W zdaniu drugim istotnie mamy użyte słowo wyspa jako rzeczownik pospolity i dlatego właściwy jest jego zapis małą literą.
Katarzyna Mazur
Różne2012-01-24
Spotkałem podwójne imiona: Mariusz-Dariusz, Karina-Paulina. Takie zestawienie imion wydaje mi się kakofonią. Czy mam rację?
Faktycznie takie rymujące się zestawienia nie brzmią zbyt dobrze, ale jeśli ktoś chce tak nazwać dziecko, nie można mu tego prawnie zabronić, choć warto to odradzać. A podwójne imię, niezależnie od tego, jakie wywołuje doznania słuchowe, powinno być pisane bez łącznika, por. Karina Paulina Kowalska czy Mariusz Dariusz Nowak.
Katarzyna Mazur
Ortografia2012-01-17
Czy użyta przeze mnie forma jest poprawna: nie zagrodzony parking - razem czy osobno?
Jeśli napisałaby to Pani razem, na pewno byłoby dobrze, ale można znaleźć uzasadnienie także dla pisowni rozłącznej, zwłaszcza gdyby w teście pojawiło się jeszcze dopełnienie, np. parking nie zagrodzony płotem.
Katarzyna Mazur
Odmiana2012-01-17
Proszę o wskazanie i uzasadnienie poprawnej formy spośród: profili/profilów.
Obie formy są poprawne - wariantywność końcówki dopełniacza liczby mnogiej męskich rzeczowników jest nierzadkim zjawiskiem, jeśli rzeczownik ten kończy się na -l bądź -cz, -sz, -rz/-ż, np. profili/profilów, żurnali/żurnalów, koszy/koszów. Także niektóre rzeczowniki zakończone na -j mogą przybierać alternatywne końcówki, np. pokoi/pokojów.
Katarzyna Mazur
Ortografia2012-01-14
Proszę o informację, czy rzeczywiście przyjęta i obowiązująca jest pisownia następujących skrótów.
1) foto. Jan Kowalski (jeżeli Jan Kowalski jest autorem fotografii)
2) fot. ze zbiorów Jana Kowalskiego (pan Kowalski nie jest autorem fotografii, ale właścicielem wykonanego przez kogoś innego zdjęcia).
Chodzi o tę dodatkową literkę o w pierwszym przypadku. Bardzo zależy mi na odpowiedzi. Jest niezbędna przy redagowaniu albumu z licznymi fotografiami.
Nie ma takiego skrótu jak foto., jest natomiast pełny wyraz foto, oczywiście w znaczeniu ‘fotografia’. Chyba najlepiej będzie pisać zawsze Fot. Jan Kowalski oraz Fot. ze zbiorów Jana Kowalskiego (mimo że zalecenia edytorskie są takie, by nie zaczynać wypowiedzi od skrótu - ta zasada nie zawsze jest dobra i redagując podpisy pod zdjęcia moim zdaniem zdaniem nie trzeba się do niej stosować). Nie pisałabym natomiast Foto Jan Kowalski itp., ponieważ foto to słowo potoczne, a w poważnym wydawnictwie albumowym oczekiwalibyśmy języka ogólnego.
Dodam też, że poprawnym skrótem od fotografia jest również fotogr., ale chyba w publikacjach bardzo rzadko się go stosuje.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-10
Napisałam, że rok 2012 jest Rokiem Janusza Korczaka, Józefa Ignacego Kraszewskiego i ks. Piotra Skargi. Poprawiono mi na:
rok 2012 jest rokiem Janusza Korczaka, Józefa Ignacego Kraszewskiego i ks. Piotra Skargi. Proszę o wyjaśnienie - jak jest poprawnie małą czy wielką literą?
Pani zapisy Rok Ignacego Kraszewskiego, Rok ks. Piotra Skargi itd. były dobre. To korektor (lub inna osoba ingerująca w tekst) popełnił błąd.
Katarzyna Mazur
Składnia2012-01-10
Czy można powiedzieć trwał nabór na pracowników sezonowych czy może trwał nabór pracowników sezonowych?
Powiemy nabór kogoś/czegoś, mając na myśli konkretne osoby/obiekty zgłaszane do jakiegoś projektu, np. nabór pracowników, nabór wniosków; ale jeśli będziemy myśleć o samym projekcie/wydarzeniu/przedsięwzięciu/celu/stanowisku, użyjemy konstrukcji nabór na coś/na kogoś lub nabór do czegoś np. nabór na studia, nabór do wojska, nabór na stanowisko.
W Pani przykładzie raczej użylibyśmy konstrukcji nabór pracowników sezonowych, ale ponieważ pracownik sezonowy to poniekąd też nazwa stanowiska, nie potępiałabym również konstrukcji nabór na pracowników sezonowych, dając jednak mimo wszytko pierwszeństwo poprzedniemu połączeniu.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-10
Razi mnie odmiana przez dziennikarzy nazwiska Paszke (np. w dopełniaczu: Paszkego). Na moje ucho nie powinno się odmieniać nazwisk tego typu. Czy słusznie myślę? Z drugiej strony mam wątpliwości - bo Goethe, Goethego... Proszę o rozstrzygnięcie.
Nazwisko to, jako męskie, jest odmienne, choć faktycznie w języku polskim wyraźna jest tendencja do rezygnacji z fleksji w przypadku nazwisk kończących się w wymowie na -e, ale coraz częściej też i na -o.
Jeśli chodzi o formy przypadków zależnych nazwiska Paszke, są one następujące: D. Paszkego, C. Paszkemu, B. Paszkego, N. Paszkem, Ms. Paszkem.
Katarzyna Mazur
Różne2012-01-10
Proszę o podanie mi właściwego szyku wyrazów w zdaniu polskim, czyli czy piszemy zwykle na początku orzeczenie (grupą orzeczenia) czy podmiot (grupę podmiotu)?
Teoretycznie najbardziej neutralne jest umieszczanie podmiotu przed orzeczeniem, ale tak naprawdę szyk zależy od tego, co w zdaniu nazywa elementy znane, a co niesie nową informację. W tekstach pisanych zazwyczaj to, o czym mówimy, czyli co jest znane odbiorcy, daje się na początek zdania (to tzw. temat zdania), a to, co się o tym czymś znanym mówi (tzw. remat), umieszcza się w drugiej części zdania. O takim szyku mówimy, że jest on obiektywny.
Katarzyna Mazur
Odmiana2012-01-10
Mam wątpliwości odnośnie do tego, czy przed słowo informatykę wstawić zaimek czy . Czy fakt, że słowo informatyka jest zapożyczeniem, ma tu jakieś znaczenie.
To, czy wyraz jest obcego pochodzenia, czy rodzimy, nie ma znaczenia przy wyborze formy łączącego się z nim zaimka ta. W normie wzorcowej będziemy mieć tylko tę informatykę, w normie potocznej zaakceptujemy także tą informatykę.
Katarzyna Mazur
Składnia2012-01-10
Czy poprawne jest zdanie, które usłyszałem na filmie: Chodzi w końcu o dobro firmy, może na wszelki wypadek, nie zaszkodzi jej sprawdzić. Jej - osobę, która nie budzi zaufania. Czy nie powinno być: ją sprawdzić?
Zacytowana konstrukcja jest zgodna z normą, ale przyjmuje się, że jeśli w zdaniu dopełnienie nie zależy bezpośrednio od zaprzeczonego czasownika, możliwe jest także zostawienie go w bierniku (choć gdyby ten warunek nie był spełniony, postawić by je trzeba w dopełniaczu). A zatem tak jak akceptuje się połączenia nie sposób przeczytać całą książkę, tak za dobre uznać trzeba połączenie nie zaszkodzi ją sprawdzić. I jeśli mam być szczera, ja właśnie tego ostatniego połączenia bym użyła, dokładnie tak, jak Pan sugeruje.
Katarzyna Mazur
Grzeczność językowa2012-01-10
Uprzejmie proszę o wyjaśnienie, skąd wziął się internetowy zwrot witam miło. Czy taka - moim zdaniem okropna - forma jest poprawna?
Może to połączenie do najszczęśliwszych nie należy, w każdym razie mnie też się nie podoba, ale z systemowego punktu widzenia jest poprawne. Pewnie powstało na bazie konstrukcji miło mi państwa powitać.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-10
Czy nazwisko Negri należy odmieniać?
Nazwisko sławnej Poli jest nieodmienne.
Katarzyna Mazur
Różne2012-01-10
Mam mały językowy problem. Proszę wyobrazić sobie człowieka, który w młodości doznał kontuzji. Minęło wiele lat, ale ten człowiek wciąż żyje. Można o nim powiedzieć, że odczuwa skutki kontuzji przez całe życie oraz że będzie je odczuwał przez resztę życia, ale czy można o żyjącym człowieku powiedzieć: Skutki kontuzji odczuwał do końca życia? Proszę o odpowiedź - potrzebuję zdania specjalisty, by przedstawić je jako dowód przyjacielowi.
Nie, nie można w odniesieniu do tego człowieka, o którym mowa w pytaniu, powiedzieć, że skutki kontuzji odczuwał do końca życia, bo to konotuje, że ten człowiek już nie żyje, a przecież to nieprawda.
Katarzyna Mazur
Grzeczność językowa2012-01-10
Mam problem dotyczący zaproszeń ślubnych dla osób duchownych. Co należy wpisać w zaproszeniach dla ojca zakonnego i księdza w miejscu Sz.P.?
Formy adresatywne przeznaczone dla księdza to: Wielebny Ksiądz lub Czcigodny Ksiądz, a dla ojca zakonnego: Przewielebny Ojciec, Najczcigodniejszy Ojciec, Wielebny Ojciec bądź Czcigodny Ojciec. Gdyby osoba duchowna była bratem zakonnym, użylibyśmy w piśmie w stosunku do niej zwrotów Wielebny Brat lub Czcigodny Brat.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-10
Mam małe wątpliwości co do tego, czy nazwiska takie jak: Popko, Nowik, Korotko, Werra odmieniają się w języku polskim.
Jako męskie wszystkie te nazwiska są odmienne, jako żeńskie tylko Werra.
Podaję odmianę pierwszych trzech w rodzaju męskim: D. Popki, Nowika, Korotki; C. Popce, Nowikowi, Korotce; B. Popkę, Nowika, Korotkę, N. Popką, Nowikiem, Korotką, Ms. Popce, Nowiku, Korotce.
Nazwisko Werra będzie miało takie same formy w rodzaju męskim jak w żeńskim, a są one następujące: D. Werry, C. Werze, B. Werrę, N. Werrą, Ms. Werze.
Katarzyna Mazur
Ortografia2012-01-10
Czy użyta przeze mnie forma jest poprawna: nie zagrodzony parking (razem czy osobno)?
Imiesłowy przymiotnikowe można pisać z nie osobno, jeśli mają one czasownikowy charakter. Musiałabym mieć większy kontekst, żeby to ocenić, ale jest duża szansa, że zapis przez Panią zastosowany jest zupełnie poprawny. Jeśli np. użyła Pani konstrukcji parking nie zagrodzony płotem, to imiesłów jest tu odczytywany jako nazywający (nie)podleganie czynności, a więc pisownia rozdzielna cząstki nie będzie tu uzasadniona, a w mojej opinii nawet wskazana.
Jeśli jednak ma Pani problem z rozróżnieniem, kiedy nie trzeba pisać z imiesłowem razem, a kiedy można osobno, najlepiej wybrać pisownię łączną - ona zawsze jest dobra, a przez to bezpieczna.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2011-12-29
Moje pytanie dotyczy następującego zdania ATM Studio – jedno z największych i najnowocześniejsze, nie tylko w Polsce, ale też w Europie środkowo-wschodniej – czy nazwę geograficzną Europa środkowo-wschodnia piszemy z wielkiej, czy z małej litery?
Poprawny jest zapis wielką literą (podkreślam, wielką, a nie *z wielkiej), czyli Europa Środkowo-Wschodnia.
Maciej Trenczek
Interpunkcja2011-12-29
Czy w poniższym zdaniu jest poprawna interpunkcja: Interesuje nas, jaka jest waga problemów, z którymi zmagamy się tu w Polsce oraz z którymi zmagają się nasi sąsiedzi.
Tak, interpunkcja jest w tym zdaniu poprawna.
Maciej Trenczek
Różne2011-12-29
Chciałam zapytać, czy wymienione niżej liczebniki należą do grupy liczebników porządkowych, jaka jest zasada stawiania kropki po liczebnikach porządkowych – 20. dnia, 16. ochotnik, lat 60. (lat sześćdziesiątych), 15. dziewczyna (piętnasta dziewczyna), 15. (piętnastym), 15. (piętnastych), 16. (szesnastego). Czy liczebnik dwanaściorga to liczebnik zbiorowy?
Prawie wszystkie wymienione przez Panią liczebniki to liczebniki porządkowe. Tylko dwanaściorga nie zalicza się do tej grupy, bo to liczebnik zbiorowy.
Zasady stosowania kropki po liczebnikach zbiorowych określają reguły interpunkcyjne, które znajdzie Pani tu oraz w odpowiednich rozdziałach tu.
Zachęcam też do przejrzenia archiwum poradni – w okienko wyszukiwarki proszę wpisać np. słowo liczebnik – wyświetli się kilka stron odpowiedzi; dla Pani pomocna będzie zwłaszcza strona ostatnia, z najnowszymi odpowiedziami.
Katarzyna Mazur

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164