Najczęściej zadawane pytania (227) Ortografia (590) Interpunkcja (198) Wymowa (69) Znaczenie (264) Etymologia (305) Historia języka (26) Składnia (336) Słowotwórstwo (139) Odmiana (333) Frazeologia (133) Poprawność komunikacyjna (190) Nazwy własne (436) Wyrazy obce (90) Grzeczność językowa (40) Różne (164) Wszystkie tematy (3313)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2016-11-08
Na terenie naszej dzielnicy Maroko-Nowiny jest ulica Władysława Hibnera. W myśl ustawy zobowiązującej samorządy miast do zmiany nazw ulic mających powiązania z czasami komunizmu radni dzielnicy muszą zaproponować nową nazwę dla tej ulicy. Jesteśmy największą dzielnicą Rybnika. Nasz dzielnica wyodrębniła się z przyległej dzielnicy Smolna i ta wyodrębniona część nazwana została Maroko – poprzez historyczne zawiłości (nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o pochodzenie nazwy, pojawiają się teorie, że podobno stacjonowały tu wojska marokańskie, są tu tereny piaskowe, zamieszkali tu ludzie bardzo bogaci z Maroka itp.). W latach 70. na trenach dzielnicy wybudowane zostało bardzo duże osiedle wieżowców, które nazwano Nowiny. Wcześniej (oficjalnie) dzielnica nosiła nazwę Dzielnica Zachód (nazwa Maroko funkcjonowała bardziej przekazach ustnych, regionalnych, nieoficjalnych. Od zawsze mówiło się Mieszkam na Maroku. Ponieważ nazwa Dzielnica Zachód nie oddawała charakteru dzielnicy, postarano się o nazwę o nową nazwę Maroko-Nowiny (która została oficjalnie przez Radę Miasta zatwierdzona). Od 11 lat rada organizuje spotkania z „rdzennymi” mieszkańcami, nazywając ich „marokanami” czy „maroczanami”, przy czym ta druga nazwa jest mniej używana. Z kolei nazwa marokany – bo tak o sobie mówią starsi mieszańcy dzielnicy – funkcjonuje w języku potocznym. Ponieważ jest to jednak nowa dzielnica miasta, trudno szukać tu śladów historycznych. Poprzez takie właśnie spotkania staramy się zbierać choć okruchy historii tej ziemi. Prowadzona jest też od wielu lat kronika dzielnicy, ma ona jednak charakter bardziej reportażowy. Nazwa ulicy – ul. Marokanów – naszym zdaniem będzie potwierdzeniem czy odwołaniem się do czasów, które w dalszej przyszłości być może staną się „historycznymi”. Nie chcielibyśmy jednak popełnić jakiegoś błędu, nie narazić dzielnicy na śmieszność. Rozumiemy, że propozycja nadania nazwy ulicy jest sprawą ważną, stąd nasza prośba o opinię w tej sprawie.
Dzielnica nazywa się Maroko-Nowiny, jej mieszkańców nazywa się marokanami. Forma marokanie – pisana zgodnie z zasadami pisowni polskiej małą literą jak inne nazwy mieszkańców – jest poprawna gramatycznie, a ma dodatkowo ten atut, że jest jednoznaczna, bo dzięki użyciu typowego dla nazw mieszkańców miejscowości przyrostka słowotwórczego -anin (w liczbie mnogiej: -anie) wyraźnie wskazuje na znaczenie ‘mieszkaniec’. Przyrostek -anin zwykle powoduje wymiany głosek w formach, które tworzy, np. Praga – prażanin, Rzym – rzymianin, Dąbrowa – dąbrowianin, Katowice – katowiczanin, Tychy – tyszanin, Sanok – sanoczanin, Rybnik – rybniczanin. Wersja maroczanie jest więc jak najbardziej poprawna, a to, że jest rzadsza, wynika zapewne z dążenia mieszkańców do ściślejszego nawiązania brzmieniowego do formy podstawowej Maroko, czemu nie sprzyjałaby wymiana k na cz. Użycie w nazwie mieszkańców dzielnicy przyrostka -anin powoduje ponadto wystarczające odróżnienie tej nazwy od formy Marokańczycy, która oznacza mieszkańców Maroka (państwa).
Skoro nowa nazwa ulicy miałaby nawiązywać do nazwy dzielnicy, a ta w pierwszym członie ma formę Maroko, to mamy kilka możliwości:
1. Można wykorzystać przymiotnik, który wszak jest jedną z najczęściej występujących części mowy w nazwach ulic, np. ul. Kwiatowa, ul. Polna, ul. Górska, i zaproponować nazwę: ulica Marokańska, co pozostawałoby w analogii do funkcjonującego w polszczyźnie gramatycznego schematu tworzenia przymiotników od rzeczowników (kwiat – Kwiatowa, pole – Polna, ptak – Ptasia, Zabrze – Zabrzańska, Zakopane – Zakopiańska, Chorzów – Chorzowska, Katowice – Katowicka, a zatem: Maroko – Marokańska itd.). Forma ul. Marokańska odpowiada na pytanie – ulica – jaka?, akcentuje więc cechę.
2. Drugi typ nazw ulic to formy rzeczowników w dopełniaczu, jak np. ul. Sienkiewicza, ul. Legionów, ul. Astrów itd. Ten właśnie schemat reprezentuje nazwa ul. Marokanów proponowana przez Radę Dzielnicy. Warto zauważyć, że tego typu nazwy są oparte na schemacie ulica – czyja?, który w sensie ogólnym podkreśla przynależność, a w nazwach ulic, które odnoszą się do postaci – patronowanie tym ulicom (mogą patronować zarówno Henryk Sienkiewicz, jak i Kubuś Puchatek) albo upamiętnienie (np. ul. Bolesława Prusa, ul. Bitwy Warszawskiej). W proponowanej nazwie ul. Marokanów na „patronów” powoływali zostaliby i upamiętnieni mieszkańcy dzielnicy – z czasów obecnych i przeszłych.
3. Trzecia możliwość nazwania ulicy w języku polskim – choć rzadziej niż pozostałe spotykana – wiąże się z użyciem nazwy oznaczającej np. położenie topograficzne, jak ul. Krzywe Koło, ul. Podwale, ul. Przecznica, ul. Nowy Świt, ul. Foksal, ul. Rynek. Idąc tym tropem, można byłoby nazwać ulicę: ul. Maroko, wskazując tym samym na jej położenie.
Katarzyna Wyrwas

Składnia2016-11-08
Proszę o wskazanie, jaka rekcja jest w tym przykładzie. Chodzi mi o zaprzeczone trudno było i łatwo było. Np. Dawniej trudno było znaleźć pracę i Dawniej nie było trudno znaleźć... pracę czy pracy? Czy ma być biernik, bo jest znaleźć, czy dopełniacz, bo jest zaprzeczenie?
W polszczyźnie rząd biernikowy zmienia się na dopełniaczowy, gdy czasownik zostaje zaprzeczony, np. kupuję – kogo? co? – mleko, ale nie kupuję – kogo? czego? – mleka. W podanych przykładach mamy rząd biernikowy przy jednym z czarowników: znaleźć – kogo? co? – pracę, a więc zmiana biernika w dopełniacz mogłaby tu nastąpić, jeśli znaleźć, które wymaga biernika, zostałoby jest zaprzeczone: nie znaleźć – kogo? czego? – pracy. Zdania podane jako przykłady są jednak nieco bardziej skomplikowane, mamy w nich bowiem zaprzeczoną formę osobową było, a to nie powinno wpływać na rekcję znaleźć – kogo? co? Biernik pracę jest tu rządzony bezpośrednio przez znaleźć, a nie przez nie było trudno.

Frazeologia2016-06-17
Wiem, że w użyciu poprawne jest stwierdzenie nie posiadać się z radości. Czy zdanie: Muszą wprost posiadać się z radości jest właściwe?
Słowniki współczesnej polszczyzny notują połączenie wyrazowe: nie posiadać się z oburzenia, z gniewu, z radości itp. ‘bardzo się złościć, gniewać, być oburzonym, cieszyć się itp., nie móc opanować gniewu, oburzenia, radości itp.’ („Uniwersalny słownik języka polskiego” pod red. Stanisława Dubisza), nie posiadać się z czegoś ‘nie móc opanować jakiegoś silnego uczucia, emocji; przeżywać coś bardzo intensywnie’, por. konteksty: Ktoś nie posiada się z radości, z uciechy; Nie posiadali się z oburzenia, gniewu, wściekłości, słysząc, co się stało („Słownik współczesnego języka polskiego” pod red. Bogusława Dunaja). Okazuje się, że w dzisiejszym języku polskim czasownik zwrotny posiadać się występuje tylko we wskazanej konstrukcji słownej i wyłącznie w postaci zaprzeczonej, w przytoczonym zdaniu omawiany związek frazeologiczny został zatem nieprawidłowo użyty. Poprawna wersja tego zdania to: Muszą wprost nie posiadać się z radości.

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2016-06-15
Jak poprawnie odmieniać nazwisko Fronia? Czy w dopełniaczu piszemy Froni czy Fronii? Z góry dziękuję i pozdrawiam.
Reguła 21 zasad pisowni polskiej mówi, że jeśli -ia występuje po n, to piszemy -ni w wyrazach, których zakończenie wymawiamy w mianowniku jako [-ńa], natomiast w tych wyrazach, których zakończenie wymawiamy jako [-ńja], piszemy -nii. Podwójne i występuje zatem w odmianie wyrazów obcego pochodzenia, jak manii, kolonii, ceremonii, Kalifornii itd. Nazwisko z pytania jest rodzime, wymawiane w mianowniku [frońa], a zatem formy odmiany są podobne od odmiany imion Bronia, Ania: M. Fronia, D. Froni, C. Froni, B. Fronię, N. Fronią, Ms. Froni.

Poprawność komunikacyjna2016-06-15
Witam serdecznie, czy forma uroczystość zakończenie szkoły w odniesieniu do klasy VI jest poprawna?
Serdecznie dziękuję za odpowiedź.
Konstrukcja brzmi dość potocznie. Precyzyjniejszym sformułowaniem byłoby: uroczystość z okazji ukończenia szkoły.

Interpunkcja2016-06-15
Dzień dobry.
Proszę mi pomóc. Jak poprawnie zapisać podane niżej zdanie? Bardzo proszę o korektę. Czy może być kropka na zakończenie przytoczonej myśli?
„To koniec piwonii, agonia azalii, a i strzeliste pęcherznice nie podniosą się z grząskiej ziemi.” – pomyślał zrezygnowany bohater.
Serdecznie pozdrawiam
Anna
Kropka powinna kończyć całe zdanie: „To koniec piwonii, agonia azalii, a i strzeliste pęcherznice nie podniosą się z grząskiej ziemi” – pomyślał zrezygnowany bohater.
Zdanie cytowane w cudzysłowie nie powinno mieć kropki na końcu (przed cudzysłowem), nawet gdyby było pozbawione komentarza narratorskiego, a kropka powinna być ostatnim znakiem interpunkcyjnym, po cudzysłowie: „To koniec piwonii, agonia azalii, a i strzeliste pęcherznice nie podniosą się z grząskiej ziemi”. O takim zbiegu znaków interpunkcyjnych mówi reguła 447 zasad pisowni polskiej.

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2016-06-13
Piszę z uprzejmą prośbą o poradę w kwestii odmiany nazw geograficznych Mały Kajman i Wielki Kajman w dopełniaczu. Jak wiadomo, istnieje też zwierzątko kajman. I gdy coś leży obok niego, to leży obok kajmana. A gdy coś leży obok wyspy, to obok Małego Kajmana czy Małego Kajmanu? Intuicja językowa podpowiada mi Kajmanu, ale Word to podkreśla, a wyniki w Google’u każą mi wątpić w taką formę.
Obce nazwy geograficzne rodzaju męskiego mają w dopełniaczu z reguły końcówkę -u, jak np. Madagaskar – Madagaskaru, Vancouver – Vancouveru, Celebes – Celebesu, Londyn – Londynu. Najlepsze będą więc formy z końcówką -u, zwłaszcza że pozwolą na zręczne odróżnienie rzeczownika pospolitego kajman – kajmana od nazwy własnej Kajman – Kajmanu.
Jan Grzenia

Składnia2016-06-12
Witam serdecznie!
Moje pytanie jest następujące: który z poniższych zwrotów jest prawidłowy:
1. Znaczenie argumentu personalistycznego na wiarygodność chrześcijaństwa w literaturze chińskiej
czy też
2. Znaczenie argumentu personalistycznego za wiarygodnością chrześcijaństwa w literaturze chińskiej
Czy może oba mieszczą się w granicach poprawności językowej?
Z wyrazami szacunku
Roman

Żadna z cytowanych konstrukcji nie jest poprawna. W polszczyźnie mamy schemat, który najprawdopodobniej wyraża sens, jaki miałby wynikać z tego zdania: znaczenie kogoś/czegoś (dopełniacz) dla kogoś/czegoś (dopełniacz), np. znaczenie witamin dla zdrowia, znaczenie matki dla dziecka itp. W związku z tym zdanie powinno brzmieć: Znaczenie argumentu personalistycznego dla wiarygodności chrześcijaństwa w literaturze chińskiej.

Grzeczność językowa2016-06-12
Szanowni Państwo,
uprzejmie proszę o opinię na temat wyrażenia dziękuję jako odmowy.
Z poważaniem,
Marek K.
Polacy chętnie dziękują. Zauważają to cudzoziemcy przyglądający się naszym zachowaniom językowo-komunikacyjnym.
Intencją dziękującego (A) jest poinformowanie odbiorcy (B), że A zauważył, iż B robi, zrobił lub zrobi dla niego coś dobrego, coś, co ten (A) uznaje za dobre, a ponadto A żywi dobre uczucia dla B z powodu jego działania.
Formuł podziękowania jest wiele, a sam akt podziękowania może być aktem bezpośrednim (dziękuję) lub pośrednim (np. Co ja bym bez ciebie zrobił/zrobiła?).
To prymarna funkcja podziękowania.
Ale słowo dziękuję jest wieloznaczne. Może wystąpić w funkcji uprzejmej odmowy, co jest zgodne z polską etykietą językową i współczesnym uzusem.
Sama odmowa stanowi reakcję na wiele aktów mowy, np. prośbę, częstowanie, zaproszenie, radę itp. Ponieważ jest to akt komunikacyjnie trudny, bo zagrażający dobremu samopoczuciu B, zagrażający jego „twarzy”, czystej, bezpośredniej odmowie (nie!, nie zrobię tego) towarzyszą różne wyrażone językowo sposoby łagodzenia odmowy, np. przez usprawiedliwianie się, wyjaśnianie powodów odmowy czy właśnie użycie formuły prymarnie służącej do wyrażania wdzięczności.
Dziękuję wyraża zatem wdzięczność dla B, co ma łagodzić następujące po nim stanowcze, asertywne nie.
Jeśli dziękuję nie towarzyszy wyraźny sygnał odmowy ze strony B, A czasem potrzebuje uściślenia znaczenia podziękowania, co dokonuje się przez dopytujące: dziękuję: tak czy dziękuję: nie?
W użyciu są następujące formuły z dziękuję w funkcji odmowy: dziękuję; dziękuję, nie; nie, dziękuję; dziękuję, ale…
Szczegółowe informacje na temat dziękuję jako odmowy znajdują się w książce Małgorzaty Marcjanik „Słownik językowego savoir-vivre’u” (2014).

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2016-06-10
Proszę o poprawny narzędnik angielskiego imienia Jake (wymowa: dżejk). Jakem czy Jake’em? Mam nadzieję, że nie Jakiem.
Proszę porzucić nadzieję, bo właśnie Jakiem. Wyjaśnię, dlaczego. Imię to wymawiamy [dżejk], a zatem końcowe -e jest nieme, co powoduje, że kolejne formy odmiany zapisujemy z apostrofem zgodnie z regułą 244 zasad pisowni polskiej. Z apostrofem tworzymy więc formy dopełniacza i biernika: Jake’a, celownika: Jake’owi, miejscownika i wołacza: Jake’u. W narzędniku mamy natomiast do czynienia z sytuacją opisaną w regule 245, w myśl której jeśli brzmienie głoski kończącej temat nazwiska angielskiego lub francuskiego (albo innego wyrazu obcego) jest w języku polskim inne niż w języku oryginalnym, wówczas zakończenie tej formy piszemy zgodnie z pisownią polską, a -e nieme i apostrof pomijamy. Podobną wymową i odmianę ma imię anglosaskie Mike (wym. majk], odnotowane zresztą w „Wielkim słowniku ortograficznym języka polskiego PWN” pod red. E. Polańskiego (Mike’a, Mike’owi, Mike’u). Zgodnie z powyższą regułą formy narzędnika od wymienionych tu imion brzmieć powinny: Jakiem, Mikiem.
Ortografia2016-06-08
Równolegle trwają prace nad innym ważnym dokumentem - Strategią Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Wolsztyn. Czy Rozwiązywania Problemów Społecznych powinno się pisać dużą literą?
Zgodnie z regułą 73 zasad pisowni polskiej w tytule tego dokumentu wielka powinna być tylko pierwsza litera pierwszego wyrazu: Strategia rozwiązywania problemów społecznych gminy…, bo pisownia nazwy miejscowej Wolsztyn jest oczywista. Pozostaje jeszcze rzeczownik gmina, który powinno się pisać małą literą w myśl reguły 128 jako nazwę okręgu administracyjnego.

Składnia2016-06-07
Uprzejmie proszę o pomoc. Które formy są właściwe:
Proszę o poinformowanie Główny Inspektorat o wynikach postępowania.
Proszę o poinformowanie Głównego Inspektoratu o wynikach postępowania.
Proszę poinformować Główny Inspektorat o wynikach postępowania
.
Proszę o poinformowanie – kogo? co? czy kogo? czego?
Proszę poinformować – kogo? co? czy kogo? czego?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam,
Iwona
Poprawne gramatyczne wersje to:
1) proszę o poinformowanie – kogo? czego? – Głównego Inspektoratu (rzeczownik odczasownikowy poinformowanie wymaga użycia formy rzeczownika w dopełniaczu);
2) proszę poinformować – kogo? co? – Główny Inspektorat (czasownik poinformować wymaga użycia formy rzeczownika w bierniku).

Znaczenie2016-06-07
Mam pytanie dotyczące użycia słów ekologiczny, ekologicznie. Czy użycie w połączeniu i znaczeniu ekologicznie wobec klienta może być stosowane? Znaczeniem miałoby być, że uczciwie wobec klienta. Tak jak ekologicznie wobec środowiska, czyli ochrona środowiska, tu byłaby ochrona klienta (warunki oferty bardzo korzystne dla klienta).
Rzeczownik ekologia, którego jednym ze znaczeń (i wcale nie pierwotnym) jest ‘ruch społeczny propagujący ochronę środowiska, odbudowę zniszczonego przez człowieka krajobrazu naturalnego oraz styl życia zgodny z naturą’, a także pochodzący od niego przymiotnik ekologiczny w znaczeniu ‘związany z ochroną środowiska, zachowaniem jego równowagi oraz ze stylem życia zgodnym z naturą’, nie powinny – moim zdaniem – być nadużywane ani też – jak w cytowanym przypadku – używane niezgodnie ze swym ugruntowanym znaczeniem, umieszczane jako składnik w połączeniach o charakterze metaforycznym, które do języka nie wnoszą niczego konstruktywnego, a jedynie pewien zamęt pojęciowy. Nie widzę powodu, dla którego mielibyśmy zniekształcać znaczenie przymiotnika ekologiczny, aby wyrazić to, co doskonale oddają inne, czytelne znaczeniowo przymiotniki, jak wymienione w pytaniu uczciwy, korzystny, sprawiedliwy, chroniący i inne.

Ortografia2016-06-06
Jaką regułę zastosować do pisowni przymiotnika z przedrostkiem eko-? Ekologiczny piszemy łącznie, bez łącznika, natomiast spotkałam się z pisownią eko-efektywny. Jak powinno być: eko-efektywny czy ekoefektywny?
W języku polskim wszystkie przedrostki pisze się łącznie z wyrazami pospolitymi, a eko- to pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze środowiskiem naturalnym lub jego ochroną. Zgodnie z regułą 148 zasad pisowni polskiej powinniśmy zatem pisać: ekoefektywny, ekoskóra, ekorozwój, ekoklimat, ekopaliwo, ekomyjnia, ekofarba, ekosystem, ekopolityka itd. Pisownia tego typu wyrazów z łącznikiem to efekt niewystarczającej wiedzy autorów na temat – skądinąd dość skomplikowanych – zasad pisowni polskiej.

Poprawność komunikacyjna2016-06-06
Czy w pismach urzędowych można zamieścić postscriptum?
Postscriptum to dopisek do listu, artykułu itp., umieszczany już po podpisie autora. Już sama definicja wskazuje miejsca, w których ten dopisek zwykł się pojawiać – jest to z reguły korespondencja prywatna, choć być może obecnie należałoby użyć formy przeszłej: była. Kiedy pisano listy i inne pisma ręcznie, potem także na maszynie do pisania, postscriptum służyło do tego, by to, co sobie jeszcze przypomnieliśmy, umieścić w obrębie naszego pisma, w którym kiedyś podpis nadawcy stanowił ostateczne zamknięcie. W czasach komputerów, smartfonów, komunikatorów, w związku z coraz bardziej rozpowszechnioną korespondencją elektroniczną, rozpowszechnieniem różnorakich usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, coraz mniej piszemy, a jeśli piszemy, to mamy możliwość edycji tekstu. Z tego powodu postscriptum odchodzi w niepamięć w ogóle, a w tekstach urzędowych jest rzadkością. Myślę, że ze względu na typ komunikacji (urzędowej, oficjalnej) postscriptum nie jest wyborem ani zbyt stosownym, ani typowym. Nie można jednak postscriptum potępić, jeśli jego zastosowanie wymusza sytuacja, np. pismo urzędowe jest gotowe, powielone i podpisane przez właściwą osobę, a tymczasem zachodzi konieczność dodania informacji istotnych dla odbiorcy. W tym wypadku ważniejsza od stosowności jest potrzeba informacyjna.

Grzeczność językowa2016-06-04
Dzień dobry,
przeczytałam informację, że w zaproszeniu ślubnym wpisuje się pierwsze imię mężczyzny, gdy jest on z nami spokrewniony (np. brat, kuzyn) i gdy osoba mu towarzysząca jest nam znana z nazwiska, ale nie jest dla nas osobą bliską (np. nie znamy jej osobiście). Czy jest to zgodne z poprawnością językową? Co wówczas z napisem na kopercie? Czy tylko wymienić wówczas mężczyznę, czy obydwoje, ale drugą kobietę, czy może zgodnie z zasadami adresowania kopert – pierwszą kobietę? Zwracam uwagę, że zaproszenia będą wręczane osobiście, więc napis na kopercie jest bez adresu.
Z góry dziękuje za odpowiedź
Klaudia
W kulturze polskiej i w uformowanej w niej grzeczności językowej jedną z ważniejszych cech jest szacunek dla kobiety, który manifestuje się na różne sposoby. Jednym z nich jest zasada pierwszeństwa dla kobiety. Ona pierwsza podaje rękę mężczyźnie, wchodzi jako pierwsza do pomieszczenia (to zachowanie jest jednak bardziej skomplikowane). Także w sytuacji, gdy mamy do czynienia z osobami różnych płci, jako pierwszą zwykle wymienia się kobietę, np. Anna i Jan Kowalscy, Anna Nowak i Jan Kowalski. Tradycja językowa nie jest tak jednoznaczna: Adam i Ewa, Tristan i Izolda, Wars i Sawa, Jaś i Małgosia.
Sytuacje oficjalne na ogół unieważniają tę swoistą „zasadę precedencji” dotyczącą kobiety i jej pozycji. Tu decydującym czynnikiem jest hierarchia.
W sytuacji, która jest opisana w pytaniu (zaproszenie brata, kuzyna), dopuszczalne będzie zaadresowanie zaproszenia:
Szanowni Państwo
Jan Nowak i Anna Kowalska

Jeśli nazwisko osoby, którą zaproszenie także obejmuje, ale której imię i nazwisko nie jest nam znane, dopuszczalna jest formuła:
Szanowny Pan
Jan Nowak z osobą towarzyszącą

lub
Szanowna Pani
Anna Kowalska z osobą towarzyszącą

Warto jednak dołożyć starać, by zdobyć informację o danych personalnych „osoby towarzyszącej”. To zdecydowanie bardziej eleganckie wobec naszego bliskiego i osoby dla niego bliskiej, choć nie jest ona nam znana.
Użycie formy spersonalizowanej, a nie ogólnej formuły, sprawi, że odbiór zaproszenia będzie milszy.
Jeśli zaproszeni są naszymi znajomymi i są w związku, kolejność ich nazwisk powinna być tradycyjna, czyli z układem: kobieta i mężczyzna. Stosujemy go także wówczas, gdy jednej osoby nie znamy osobiście:
Szanowni Państwo
Anna Kowalska i Jan Nowak

Układ (kolejność) nazwisk trzeba zachować konsekwentnie w tekście zaproszenia i na kopercie.

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2016-06-04
Moje nazwisko brzmi Bejger i mam problem z jego odmianą w rodzaju męskim (dodam, że jest spór wśród wielu polonistek). Czy powiem w dopełniaczu Mateusza Bejger, Bejgera czy Bejgra?
Z góry serdecznie dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
Nazwiska zakończone na -er noszone przez kobiety nie odmieniają się, a podlegają odmianie, gdy ich nosicielami są mężczyźni. Dlatego też pierwszą podaną przez Panią wersję – Mateusza Bejger – należy odrzucić jako błędną, niezgodną z zasadami gramatyki polskiej. Warte rozważania są natomiast formy podane jako druga i trzecia.
Jak podaje „Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN” pod red. A. Markowskiego, nazwiska na -er, podobnie jak rzeczowniki pospolite, takie jak kelner, szwagier, oficer, mogą się odmieniać z zachowaniem -e- ruchomego, np. Romer – D. Romera, Mahler – D. Mahlera, Kromer – D. Kromera, Weber – D. Webera, Hitler, – D. Hitlera, Homer, – D. Homera, ale część z nich ze względu na preferencje społeczne odmienia się z zanikiem -e- ruchomego, jak Szuster – D. Szustra, Luter – D. Lutra. Warto dodać, że nazwisk odmienianych drugim sposobem jest niewiele i można przypuszczać, że osoby używające form tego nazwiska zapewne chętniej wybiorą te: Bejgera, Bejgerowi, Bejgerem, Bejgerze, a w liczbie mnogiej: Bejgerowie, Bejgerów, Bejgerom, Bejgerami, Bejgerach.

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2016-06-02
Proszę o pomoc w odmianie nazwiska Sasaki. Czy dyplom przyznajemy panu Sasakiemu?
Tak, ponieważ nazwiska zakończone na -i mają właśnie taką, czyli przymiotnikową, odmianę: Sasakiego, Sasakiemu, Sasakim, podobnie jak Rosati, Rosatiego, Rosatiemu, Pavarotti, Pavarottiego, Pavarottiemu itp.

Wyrazy obce2016-06-02
Ponieważ termin jest dosyć nowy i w źródłach pojawiają się różne zapisy, prosiłabym Państwa o podpowiedź, w jaki poprawny sposób zapisywać pokaz slajdów z dźwiękiem zwany fotokastem albo fotocastem?
Słowa zapożyczone często najpierw są używane w pisowni obcej, a z czasem następuje spolszczenie zapisu, jak w wypadku wyrazów kaseta (cassette), kola (cola), wideo (video), smartfon (smartphone), komputer (computer), szampon (shampoo), czipsy (chipsy), butik (boutique), balejaż (balayage), baner (banner), dżinsy (jeans), szorty (shorts) i wielu innych wyrazów obcych pochodzących z różnych języków. Nie ma jednoznacznych reguł co do czasu, kiedy odbywa się zmiana spolszczająca, o tym decydują sami użytkownicy języka. Można jedynie obserwować tendencję wzrostową form o pisowni przystosowanej do reguł rodzimej ortografii. Jeśli w Pani środowisku dominuje lub jest akceptowana forma spolszczona, proszę ją śmiało stosować. Zapis fotokast jest z pewnością tym, który zadomowi się z czasem w polszczyźnie, a może nawet pozostanie w naszym języku jako jedyny.

Nazwy własne (pisownia i odmiana)2016-06-02
Witam, chciałabym się dowiedzieć jak poprawnie odmienić przez przypadki w liczbie mnogiej nazwisko Miś. Nie jestem pewna tych form:
M. Misiowie
D. Misiowów
C. Misiowom
B. Misiowów
N. z Misiowami
Ms. o Misiowach
W. (o) Misiowie
Pozdrawiam :)
Poprawne formy liczby mnogiej nazwiska Miś to:
M. Misiowie
D. Misiów
C. Misiom
B. Misiów
N. z Misiami
Ms. Misiach
W. Misiowie!



1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166