Najczęściej zadawane pytania (226) Ortografia (588) Interpunkcja (198) Wymowa (69) Znaczenie (262) Etymologia (303) Historia języka (25) Składnia (336) Słowotwórstwo (138) Odmiana (330) Frazeologia (132) Poprawność komunikacyjna (190) Nazwy własne (435) Wyrazy obce (90) Grzeczność językowa (40) Różne (164) Wszystkie tematy (3300)
w:
Uwaga! Można wybrać dział!
Odmiana2012-02-20
Czy poprawne jest używanie słowa zaraportować – w trybie dokonanym: zaraportował?
Tak, jest to poprawnie utworzony czasownik.
Katarzyna Mazur
Składnia2012-02-20
Uprzejmie proszę o odpowiedź na pytanie dotyczące prawidłowego szyku wyrazów. Czy chcąc podkreślić to, że jakiś budynek znajduje się bardzo blisko np. innego budynku, powinienem napisać Dom oddalony jest ZALEDWIE O 100 metrów od kościoła czy Dom oddalony jest O ZALEDWIE 100 metrów od kościoła?
Zgodnie z wytycznymi wydawnictw poprawnościowych nie powinno się rozdzielać partykułą (a taką częścią mowy jest w cytowanych zdaniach zaledwie) przyimka i zależnego od niego wyrazu, a zatem, by nie narazić się na zarzut uchybienia normom słownikowym, powinien Pan napisać: Dom oddalony jest zaledwie o 100 metrów od kościoła.
Katarzyna Mazur
Interpunkcja2012-02-20
Nurtuje mnie problem kropki po zdaniu, które całkowicie zamyka się w nawiasie. Nie chodzi mi o dopowiedzenie w nim zamknięte, bo tu sprawa jest prosta – znak interpunkcyjny stawiamy po nawiasie. Co jednak, gdy po zdaniu zamkniętym kropką lub innym znakiem interpunkcyjnym następne jest całe w nawiasie? Kropkę (czy inny znak) stawiamy w nawiasie, czy po nim? Na przykład: Na dzisiejszą okazję polecamy czerwone sukienki. Wszystkim życzymy udanego wieczoru. (Wyżej przedstawione sukienki można kupić w naszym sklepie internetowym.)
W opisanym przez Panią przypadku kropkę stawiamy tylko po nawiasie, np.
Będzie dużo gości. (O ile wszyscy przyjdą). Nie wiem, czy się pomieścimy.
Ale gdybyśmy chcieli zdanie nawiasowe zakończyć pytajnikiem, wykrzyknikiem czy wielokropkiem, umieszczamy je wewnątrz nawiasu, a po nich nim dajemy już innego znaku interpunkcyjnego, np.:
1. Myślę o niej. (Ale czy ona o mnie też?) Tęsknię za nią.
2. Chyba nikt się nie domyśla. (W każdym razie mam taką nadzieję...) Zresztą wszystko mi jedno.
Takie same reguły interpunkcyjne dotyczą zdań w całości ujętych w cudzysłów, np.
1. No tak. „Nic dwa razy się nie zdarza i nie zdarzy”. Takie życie.
ale:
2. Ale jesteście! „Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy!” Co z wami!
Katarzyna Mazur
Różne2012-02-20
Piszę pracę magisterską na temat poezji. Większość wierszy przeze mnie opisywanych ma tytuły rozpoczynające się małą literą, na przykład „tkaniny”, „wczoraj koło siódmej” itd.. Czy w wypadku, kiedy rozpoczynam zdanie tytułem takiego wiersza, mam zmienić literę na wielką w nazwie utworu, czy rozpocząć zdanie małą literą?
Normy edytorskie nakazują przy przywoływaniu tytułów zachowywanie nietypowego użycia w nich wielkich i małych liter, i to nawet jeśli tytułem pisanym małą literą otwieramy zdanie (por. A Wolański, Edycja tekstów, Warszawa 2008, s. 207). Czyli napisze Pan np. takie zdanie: „tkaniny” to kolejny wiersz tego poety.
Katarzyna Mazur
Wymowa2012-02-20
Czy głoska ó kończy zgłoskę w leksyce polskiej, to znaczy głoska zapisana po niej jest już głoską kolejnej sylaby? Jeżeli są zgłoski zakończone głoską ó, to poproszę o wykaz tych zgłosek.
Zacznijmy od tego, że w języku polskim nie ma osobnej głoski zapisywanej jako [ó], a różnej od |u|, bo zarówno w wyrazie góra, jak i w wyrazie cud mamy głoskę |u|. Nie podam teraz listy sylab, w których ostatnią głoską jest |u|, ale zalicza się do nich na przykład sylaba |spu-| wyrazu spółka. Oczywiście możemy tu zastosować też inny podział na sylaby, czyli |spu - łka|.
Katarzyna Mazur
Grzeczność językowa2012-02-20
Dlaczego zwrot Życzę miłego dnia jest niepoprawny?
Nie jest to zwrot niepoprawny. Jest wręcz całkiem dobry i sensowny.
Katarzyna Mazur
Poprawność komunikacyjna2012-02-20
Czy poprawne jest mówienie: słuchać się rodziców oraz nie ma tak dobrze (zamiast: nie jest dobrze).
Oba wyrażenia są dobre, ale oba w normie potocznej. W normie wzorcowej już niekoniecznie.
Katarzyna Mazur
Ortografia2012-02-20
Serdecznie proszę o rozwianie moich wątpliwości. Poprawny zapis to: sms-y, smsy czy SMSy, SMS-y oraz: TV czy tv, Tv.
Dobrze będzie tylko SMS-y lub esemesy oraz tv. (z kropką) lub TV (bez kropki).
Katarzyna Mazur
Odmiana2012-02-20
Podczas sporządzania wykazu wad blach powlekanych lakierem spotkałam się z określeniem: niepokrycia powłoką organiczną jako nazwą wady związanej z brakiem ciągłości lakieru na materiale (miejscowy brak lakieru). Bardzo proszę o informację, czy istnieje słowo niepokrycia rzeczownik, liczba mnoga, oraz czy można używać go do określenia wady (niepokrycia powłoką lakierniczą).
Rzeczownik niepokrycia istnieje i jest zupełnie zgodny z całym systemem języka polskiego. A nazwa wady jest zbudowana poprawnie, chociaż może nie brzmi najzgrabniej.
Katarzyna Mazur
Ortografia2012-02-20
Jak powinniśmy pisać biznesplan – łącznie czy rozdzielnie; a może obie formy są dopuszczalne?
Poprawnie będzie: biznesplan.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-02-20
Jak odmienić poprawnie nazwę miejscowości Łazy w poniższym zdaniu? Nie lubił....
Dobrze jest: Nie lubił Łaz.
Katarzyna Mazur
Odmiana2012-02-20
Jak prawidłowo odmienić to zdanie? W (3, sanie) ... nie ma koców.
Zgodnie z normą wzorcową będzie w trojgu saniach nie ma koców. Ale niektóre wydawnictwa poprawnościowe na niższym poziomie normy akceptują też połączenie w trojgu sań.
Katarzyna Mazur
Odmiana2012-02-20
Czy jest rzeczownik taczka, czy tylko występuje on w liczbie mnogiej: taczki, tak, jak sanki czy nożyczki?
Rzeczownik taczka występuje w liczbie pojedynczej i właśnie taczka to mianownik tej liczby.
Katarzyna Mazur
Grzeczność językowa2012-02-20
Jak najlepiej zwrócić się do osoby konsekrowanej (zakonnej) posiadającej tytuł profesorski?
W bezpośrednim kontakcie najlepiej zwracać się do osób konsekrowanych: ojcze profesorze, bracie profesorze, siostro profesor, do kapłana natomiast: księże profesorze.
Katarzyna Mazur
Ortografia2012-02-20
Czy możliwe jest zamienne używanie formy zapisu pojęcia kodeksowego tryb przyspieszony/ tryb przyśpieszony? Moja wątpliwość wynika z faktu, iż pomimo że oba warianty zapisu słowa przyśpieszony występują w słowniku, to w kodeksie używany jest wariant tryb przyspieszony – z czego część osób wnioskuje, że tylko ta forma jest prawidłowa.
Możliwe są oba warianty zapisu, czyli zarówno tryb przyspieszony, jak i tryb przyśpieszony.
Katarzyna Mazur
Nazwy własne (pisownia i odmiana)2012-01-24
Czy w zdaniu Czy w dzisiejszym świecie potrzebujemy bardziej Dedalów czy Ikarów? poprawnie odmieniono imię Dedal?
Tak, mamy tu dobrze odmienione to imię - użyty tu dopełniacz liczby mnogiej imienia Dedal brzmi właśnie Dedalów.
Katarzyna Mazur
Ortografia2012-01-24
Mam pytanie odnośnie do pisowni słowa wyspy, gdy mam na myśli Wyspy Brytyjskie. Czy taką niepełną nazwę miejscową należy zapisywać wielką czy małą literą? Dla pełnej jasności poniżej pozwalam sobie przytoczyć frapujące mnie przykłady:
1) Polscy lekarze na Wyspach są postrzegani jako wysoko wykwalifikowani specjaliści.
2) Nie łososie, które są największym skarbem wyspy na północno-zachodnim krańcu Europy, ciągną mnie na drugi koniec Starego Kontynentu, a możliwość łowienia pstrągów w pięknych, kredowych jeziorach.
Czy zapis wyspy wielką literą w pierwszym zdaniu jest poprawny, ponieważ pochodzi od Wysp Brytyjskich? W drugim zdaniu skłaniam się ku małej literze, ponieważ tam odbieram to słowo jako pojęcie geograficzne. Uprzejmie proszę o rozwianie moich wątpliwości.
Intuicja Pana nie myli - jest dokładnie tak, jak Pan napisał. Można traktować Wyspy w pierwszym zdaniu jako część nazwy geograficznej Wyspy Brytyjskie, ale też jako pełną nazwę funkcjonującą zamiennie z nazwą Wielka Brytania (zob. tu). W zdaniu drugim istotnie mamy użyte słowo wyspa jako rzeczownik pospolity i dlatego właściwy jest jego zapis małą literą.
Katarzyna Mazur
Różne2012-01-24
Spotkałem podwójne imiona: Mariusz-Dariusz, Karina-Paulina. Takie zestawienie imion wydaje mi się kakofonią. Czy mam rację?
Faktycznie takie rymujące się zestawienia nie brzmią zbyt dobrze, ale jeśli ktoś chce tak nazwać dziecko, nie można mu tego prawnie zabronić, choć warto to odradzać. A podwójne imię, niezależnie od tego, jakie wywołuje doznania słuchowe, powinno być pisane bez łącznika, por. Karina Paulina Kowalska czy Mariusz Dariusz Nowak.
Katarzyna Mazur
Ortografia2012-01-17
Czy użyta przeze mnie forma jest poprawna: nie zagrodzony parking - razem czy osobno?
Jeśli napisałaby to Pani razem, na pewno byłoby dobrze, ale można znaleźć uzasadnienie także dla pisowni rozłącznej, zwłaszcza gdyby w teście pojawiło się jeszcze dopełnienie, np. parking nie zagrodzony płotem.
Katarzyna Mazur
Odmiana2012-01-17
Proszę o wskazanie i uzasadnienie poprawnej formy spośród: profili/profilów.
Obie formy są poprawne - wariantywność końcówki dopełniacza liczby mnogiej męskich rzeczowników jest nierzadkim zjawiskiem, jeśli rzeczownik ten kończy się na -l bądź -cz, -sz, -rz/-ż, np. profili/profilów, żurnali/żurnalów, koszy/koszów. Także niektóre rzeczowniki zakończone na -j mogą przybierać alternatywne końcówki, np. pokoi/pokojów.
Katarzyna Mazur

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165